Դեռահասների կենսաբանական ժամացույցը առավոտյան 8-9-ը դեռևս պատրաստ չէ լուրջ բաներ սովորելու․ Սերոբ Խաչատրյան


Դեռահասների կենսաբանական ժամացույցը առավոտյան 8-9-ը դեռևս պատրաստ չէ լուրջ բաներ սովորելու․ Սերոբ Խաչատրյան
Օգոստոս 29 20:08 2025

ԵՊՀ դասախոս, կրթության փորձագետ Սերոբ Խաչատրյանը գրում է․

«Շատ ընկերներ բերում են տարբեր երկրների օրինակները, որոնցում դասերը սկսվում են առավոտյան 8։00, 7։40, անգամ 6։45։ Իմ նշած գիտական հետազոտությունները կատարվել են վերջին տարիներին։ Ցավոք, կառավարություններն ու բիզնեսները հաճախ ուշ են արձագանքում գիտական նորույթներին։

Ամենավառ օրինակը՝ Զեմելվեյսի պատմությունն է, որը 19-րդ դարում ապացուցեց, որ ծննդատներում արձանագրվող մահվան դեպքերի վրա էական ազդեցություն է ունենում այն, որ անձնակազմը չի ախտահանում ձեռքերը։Այդ ժամանակ բժիշկները սկսեցին ծաղրել, հեգնել Զեմելվեյսին, ինչի արդյունքում նա հայտնվեց հոգեբուժարանում և դաժան վախճան ունեցավ։ Միայն 37 տարի անց բժշկական աշխարհն ընդունեց Զեմելվեյսի գյուտը։ Նույնը սա է։

Կրթությունն ու երեխաներին բիզնեսին ծառայեցնողները, մոտիվացիոն գրականության ծուղակում հայտնված մարդիկ ասելու են «քիչ քնեք», «շուտ զարթնեք» «սաղ աշխարհը 8-ին է սկսում դասերը», «ծույլ ազգ եք», «15 րոպե ավել պակաս, ի՞նչ տարբերություն»։ Բայց գիտնականներն ասում են, որ դեռահասների կենսաբանական ժամացույցը առավոտյան 8-9-ը դեռևս պատրաստ չէ լուրջ բաներ սովորելու, եթե անգամ երեխան շուտ է արթնացել ու առանց խցանման հասել դպրոց։ Երեխաների ուղեղը կենսաբանորեն պատրաստ չէ, անգամ եթե երեխաներին շալակած ու առանց խցանումների հասցնեք դպրոց։ Ցավոք, գիտական նորարարություններին հետևելու հարցում Հայաստանը շարունակում է տարիներով հետ մնալ։ Խորհուրդ կտամ կարդալ «Անքուն սերունդ» (Generation sleepless) գիրքը, որտեղ խոսվում է 8.30-9.00-ից շուտ դասերը սկսելու վնասների, քնելու կուտակվող պարտքի և այլ հետաքրքիր հարցերի մասին։