Հուլիսի 22-ին Մոսկվայի գրողների միությունների միջազգային ընկերակցության տանը կայացավ «Հողը կը խօսի» ռուսերեն լեզվով գրքի շնորհանդեսը:Այն կազմակերպվել էր Ռուսատանի գրողների Միության Մոսկվայի քաղաքային կազմակերպության նախագահ, հայտնի բանաստեղծ Վլադիմիր Բոյարինովի և գրող, բնական գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկ Ալբերտ Օհանյանի աջակցությամբ: Այս մասին Մոսկվայից «Հայերն այսօրին» տեղեկացնում է Հայաստանի ժուռնալիստների միության անդամ Ամալյա Իսայանը:
Դահլիճում ներկա էին ՌԴ-ում Հայաստանի դեսպանատան, Ռուսաստանի հայերի միության, Մոսկվայի «Գրական թերթի», «Շանթ» հայկական հեռուստաալիքի Մոսկվայի ներկայացուցիչները, ռուս և հայ գրողներ և այլ հյուրեր:
Ուրախալի էր լսել, որ Երևանի պատվիրակությունը`Լևոն Բլբուլյանը, Հերմինե Նավասարդյանը և Տիգրան Գաբոյանը Մոսկվա` գրքի շնորհանդեսին ժամանել էին Ռումինիայից, որտեղ հուլիսի 8-15-ը մասնակցել էին պոեզիայի 19 -րդ միջազգային փառատոնին: Նրանք Բուխարեստում հայկական եկեղեցու մշակութային կենտրոնում հայկական համայնքի ղեկավար, Ռումինիայի գրողների Միության նախագահ, «Շշուկների մատյան» տարբեր լեզուներով թարգմանված վեպի հեղինակ Վարուժան Ոսկանյանի աջակցությամբ կազմակերպել են նույն այս ժողովածուի` «Հողը կը խօսի», անգլերեն լեզվով գրքի շնորհանդեսը:
Այս հրաշալի ժողովածուն նվիրված է Հայոց Ցեղասպանության 100 -րդ տարելիցին, որն իր մեջ ներառում է եղեռնազոհ արևմտահայ դասական գրողների ստեղծագործությունները: Գիրքը ծնվել է Սփյուռքի նախարարության և Հայաստանի գրողների միության նախաձեռնած Սփյուռքահայ գրողների համաժողվին տարբեր երկրներից մասնակցած գրողների նախաձեռնությամբ և Հայաստանի ղեկավարության աջակցությամբ: Գիրքը տպագրվել է Հայաստանի գրողների միության հրատարակչությունում: Ծրագրի ղեկավարը Հայաստանի գրողների միության նախագահ Էդվարդ Միլիտոնյանն է: Գիրքը կազմվել է բանասիրության դոկտոր Վազգեն Գաբրիելյանի, բանաստեղծներ Հերմինե Նավասարդյանի, Ալբերտ Նալբանդյանի, Տիգրան Գաբոյանի և այլ մարդկանց ջանքերով:
Ժողովածուն թարգմանվել և հրատարակվել է նաև անգլերեն և գերմաներեն («Ափ մը մոխիր» խորագրով), այժմ թարգմանվում է նաև ֆրանսերեն:
Ժողովածուներն ընդգրկում է եղեռնազոհ 10 հեղինակի` Դանիել Վարուժանի, Սիամանթոյի, Ռուբեն Սևակի, Գրիգոր Զոհրապի, Ռուբեն Զարդարյանի, Երուխանի, Թլկատինցիի, Գեղամ Բարսեղյանի, Տիգրան Չյոկյուրյանի, Արտաշես Հարությունյանի գործերը: Թարգմանական ժողովածուների տպագրությունը նպատակ ունի աշխարհին ծանոթացնել եղեռնազոհ հայ գրողներին, նրանց ստեղծագործություններին, ներկայացնել հայ գրականության լավագույն նմուշները և պատմել Հայոց ցեղասպանության մասին:
Պատահական չէ, որ ելույթ ունեցողներն արժևորեցին գրքի տարբեր լեզուներով թարգմանության կարևորությունը: Ելույթներից զատ եղան նաև երաժշտական համարներ:
Ծրագրի երկրորդ մասում ներկայացվեց Երևանում հրատարակված Վլադիմիր Բոյարինովի և Վլադիմիր Սիլկինի բանաստեղծությունների հայերեն լեզվով գրքերը(թարգմանիչ՝ Լևոն Բլբուլյան):""
Հաջորդ օրը` հուլիսի 23-ին Հայաստանի գրողների պատվիրակության առջև իր հյուրընկալ դռները բացեց նաև Մոսկվայի Պ.Է.Ն կենտրոնը, որտեղ նույնպես ջերմ և հետաքրքիր անցավ «Հողը կը խօսի» գրքի շնորհանդեսը: Երեկոն բացեց կենտրոնի փոխտնօրեն Եկատերինա Տուրչանինովան՝ ընդգծելով իր խորին հարգանքը հայ ժողովրդի հանդեպ և զորակցությունը՝ Հայոց ցեղասպանության 100–րդ տարելիցի առիթով: Երեկոն հիանալի վարեց բանաստեղծ, կինոռեժիսոր, նկարիչ Տատյանա Դանիլյանցը: Ելույթ ունեցան բանաստեղծներ Լևոն Բլբուլյանը, Հերմինե Նավասարդյանը, Տիգրան Գաբոյանը և այլ հյուրեր: Հատկանշանական էր «Ճիչ Արարատից» և Հայոց ցեղասպանության մասին այլ գրքերի հեղինակ, իտալացի պատմաբան Ջովանի Գուայտայի ելույթը:
Մեծ սիրով ընթերցվեցին «Հողը կը խօսի» գրքի մեջ զետեղված արևմտահայ գրողների ստեղծագործությունները՝ հայերեն և ռուսերեն: Իսկ արվեստաբան Ստանիսլավ Այդինյանը ներկայացրեց իր պապի սրտառուչ պատմությունը` կապված Ցեղասպանության հետ: Հյուրերը լավ տպավորություններով հեռացան Պ.Է.Ն. կենտրոնից՝ ակնկալելով նոր հանդիպումներ: